Als Verzorgende IG volg je strikte hygiënevoorschriften om infecties te voorkomen en veilige zorg te bieden. Deze omvatten handhygiëne volgens WHO-richtlijnen, correct gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen, specifieke maatregelen bij intieme verzorging en duidelijke protocollen bij hygiëne-incidenten. Door deze voorschriften te volgen bescherm je zowel jezelf als je cliënten tegen besmettingsrisico’s.
Handhygiëne voor een Verzorgende IG bestaat uit vijf cruciale momenten volgens WHO-richtlijnen: voor cliëntcontact, voor aseptische handelingen, na contact met lichaamsvloeistoffen, na cliëntcontact en na contact met de cliëntomgeving. Je wast je handen minimaal 20 seconden met water en zeep of gebruikt alcoholgel wanneer handen niet zichtbaar vuil zijn.
De juiste handwastechniek begint met het bevochtigen van je handen, gevolgd door het aanbrengen van zeep. Wrijf alle oppervlakken van je handen, vingers en polsen grondig in, inclusief tussen de vingers en onder de nagels. Spoel daarna goed af en droog je handen met een schone handdoek of papieren doekje.
Alcoholgel gebruik je wanneer je handen niet zichtbaar vuil zijn. Breng voldoende gel aan om beide handen volledig te bedekken en wrijf tot het volledig droog is. Dit duurt ongeveer 15-20 seconden bij correct gebruik.
Handschoenen draag je bij direct contact met lichaamsvloeistoffen, slijmvliezen of beschadigde huid. Trek ze uit door de buitenkant niet met je blote handen aan te raken en was altijd je handen na het uitdoen. Handschoenen vervangen nooit goede handhygiëne en moeten per cliënt gewisseld worden.
Bij medicijntoediening was je handen voor en na elke handeling, ook al draag je handschoenen. Tijdens wondverzorging gebruik je steriele handschoenen en wissel je deze bij overgang van vuile naar schone handelingen. Bij persoonlijke verzorging draag je handschoenen bij contact met uitscheiding en was je handen tussen verschillende verzorgingsactiviteiten bij dezelfde cliënt.
Als Verzorgende IG gebruik je verschillende persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM): wegwerphandschoenen bij contact met lichaamsvloeistoffen, chirurgische mondkapjes bij infectierisico, schorten bij kans op spatten en veiligheidsbrillen bij procedures met spat- of druppelrisico. De keuze hangt af van de zorghandeling en het infectierisico van de cliënt.
Handschoenen kies je op basis van de handeling: latex-vrije wegwerphandschoenen voor algemene zorg, nitril handschoenen bij allergie voor latex en steriele handschoenen bij aseptische handelingen zoals wondverzorging. Controleer altijd op scheurtjes voor gebruik.
Mondkapjes draag je bij cliënten met luchtweginfecties of bij handelingen waarbij je dicht bij het gezicht van de cliënt werkt. Plaats het mondkapje over neus en mond, druk de neusbrug aan en zorg dat het goed aansluit. Vervang het mondkapje na elke cliënt of wanneer het vochtig wordt.
Schorten beschermen je kleding tegen spatten van lichaamsvloeistoffen. Gebruik wegwerpschorten bij eenmalige handelingen en wasbare schorten bij langdurige zorg. Trek de schort aan voordat je de kamer van de cliënt binnenkomt en trek hem uit voordat je vertrekt.
De volgorde van aantrekken is: eerst handhygiëne, dan schort, mondkapje, bril en als laatste handschoenen. Bij het uitdoen is de volgorde omgekeerd: handschoenen, bril, schort, mondkapje en tot slot handhygiëne. Raak nooit de buitenkant van gebruikte PBM aan en gooi alles direct in de juiste afvalbak.
Infectieoverdracht tijdens persoonlijke verzorging voorkom je door specifieke hygiënemaatregelen per zorghandeling. Bij intieme verzorging draag je altijd handschoenen, werk je van schoon naar vuil en wissel je materialen tussen verschillende lichaamsdelen. Bij wondverzorging gebruik je steriele materialen en bij medicijntoediening volg je aseptische werkwijze.
Bij intieme verzorging begin je met de schone lichaamsdelen en eindig je met de anale regio. Gebruik voor elke lichaamsregio schoon materiaal en wissel handschoenen bij overgang van vuile naar schone handelingen. Was de cliënt altijd van voor naar achter om kruisbesmetting te voorkomen.
Wondverzorging vereist extra voorzichtigheid. Bereid al je materialen voor, draag steriele handschoenen en raak alleen het wondgebied aan. Verwijder oude verbanden voorzichtig, reinig de wond zoals voorgeschreven en breng nieuwe verbanden aan zonder de steriele kant te besmetten.
Bij medicijntoediening controleer je eerst de identiteit van de cliënt en het medicijn. Was je handen, draag handschoenen indien nodig en voorkom kruisbesmetting door medicijnen niet te mengen. Noteer de toediening direct na afloop.
Behandel alle lichaamsvloeistoffen als potentieel besmettelijk. Draag altijd handschoenen, voorkom spatten door rustig te werken en ruim morsen direct op met absorberend materiaal. Desinfecteer oppervlakken na contact en was grondig je handen na het uitdoen van handschoenen.
Bij een hygiëne-incident volg je een stapsgewijze aanpak: stop direct met de handeling, beoordeel het risico, neem eerste hulp maatregelen en meld het incident volgens protocol. Bij prikaccidenten laat je de wond bloeden, spoelt onder stromend water en zoekt medische hulp. Documenteer altijd wat er gebeurd is en welke maatregelen je genomen hebt.
Prikaccidenten behandel je door de wond direct te laten bloeden zonder te knijpen. Spoel vervolgens de wond grondig met water en zeep, desinfecteer met alcohol en breng een steriel verband aan. Meld het incident onmiddellijk bij je leidinggevende en zoek binnen twee uur medische hulp voor risicobeoordeling.
Bij spatten van lichaamsvloeistoffen op je huid spoel je direct met ruim water en zeep. Bij spatten in de ogen spoel je minimaal 15 minuten met schoon water of fysiologische zoutoplossing. Verwijder besmette kleding en was je handen grondig.
Contact met besmettelijk materiaal vereist directe actie. Stop de handeling, verwijder je PBM veilig, was je handen en desinfecteer alle oppervlakken die mogelijk besmet zijn. Informeer je collega’s over het incident om verdere verspreiding te voorkomen.
Elk hygiëne-incident meld je binnen 24 uur schriftelijk volgens het protocol van je werkgever. Noteer wat er gebeurd is, welke maatregelen je genomen hebt en of er vervolgstappen nodig zijn. Bij ernstige incidenten kan medische follow-up noodzakelijk zijn, zoals bloedonderzoek of preventieve medicatie.
De cliënt informeer je altijd over het incident, tenzij medische redenen dit afraden. Leg uit wat er gebeurd is en welke maatregelen genomen worden. Documenteer ook deze communicatie in het cliëntdossier.
Hygiënevoorschriften zijn de basis van veilige zorg als Verzorgende IG. Door deze richtlijnen consequent toe te passen bescherm je jezelf en je cliënten tegen infecties. Blijf je ontwikkelen met de opleidingen van SVOZ om je kennis actueel te houden. Bij Aethon begrijpen we het belang van goed opgeleide zorgprofessionals en ondersteunen we je bij het vinden van uitdagende opdrachten waar je jouw expertise optimaal kunt inzetten. Bekijk onze verzorgende IG posities om je volgende uitdaging te vinden. Werken in de zorg betekent voldoening, zingeving en een waardevolle bijdrage leveren aan een maatschappij waarin iedereen zich gezien, gehoord en geholpen voelt.