Als zij-instromer in de zorg heb je geen traditioneel zorgdiploma, maar stroom je via een alternatieve route de sector in. De wettelijke eisen hangen af van je functie: voor ondersteunende rollen zoals zorgassistent volstaan vaak basiscertificaten en een VOG, terwijl je voor verpleegkundige functies een erkend diploma en BIG-registratie nodig hebt. Daarnaast stellen werkgevers extra eisen zoals vaccinaties en referenties. Deze blog beantwoordt alle praktische vragen over zij-instroom in de zorgsector.
Een zij-instromer is iemand die zonder traditionele zorgopleiding de sector binnenkomt via een alternatieve route. Je hebt misschien een achtergrond in een compleet andere sector, zoals horeca, retail of administratie, en wilt nu een carrière in de zorg opbouwen. Dit kan door te starten in een ondersteunende functie en jezelf tijdens het werk verder te ontwikkelen.
De zorgsector biedt verschillende instroommogelijkheden voor mensen zonder zorgdiploma. Je kunt bijvoorbeeld beginnen als huishoudelijke hulp, gastvrouw of gastheer, of als ADL-assistent. Deze functies vereisen geen specifieke zorgdiploma’s en geven je de kans om werkervaring op te doen terwijl je ontdekt of de zorg bij je past.
Voor jonge professionals die een carrièreswitch overwegen, is zij-instroom zorg interessant omdat je direct kunt starten met werken en verdienen. Veel organisaties bieden de mogelijkheid om te leren en werken te combineren via een BBL-traject (Beroeps Begeleidende Leerweg). Zo bouw je werkervaring op en behaal je tegelijkertijd een erkend diploma.
Geschikte achtergronden voor zij-instroom zijn divers. Heb je ervaring in klantencontact, werk je graag met mensen, en ben je bereid om je vaardigheden te ontwikkelen? Dan kom je in aanmerking. De zorg zoekt mensen met empathie, flexibiliteit en leergierigheid, ongeacht je opleidingsachtergrond.
De benodigde diploma’s en certificaten hangen volledig af van het niveau waarop je wilt werken. Voor niveau 1 functies zoals huiskamerdiensten heb je geen zorgdiploma nodig. Je kunt direct starten met een VOG (Verklaring Omtrent Gedrag) en eventueel een basiscursus die je werkgever aanbiedt.
Voor niveau 2 functies, waarbij je ondersteunt bij Algemene Dagelijkse Levensverrichtingen zoals wassen en aankleden, heb je een helpende-diploma nodig. Wil je medicatie uitdelen? Dan is een aanvullend medicatiecertificaat vereist dat niet ouder mag zijn dan twee jaar. Deze certificaten kun je behalen via erkende opleidingsinstituten terwijl je werkt.
Op niveau 3 werk je als verzorgende IG en voer je verpleegtechnische handelingen uit. Hiervoor heb je een verzorgende IG-diploma nodig plus een certificaat verpleegtechnische handelingen dat maximaal drie jaar geldig is. Voor verpleegkundige functies op MBO- of HBO-niveau is een volledig verpleegkundige diploma verplicht.
Het verschil tussen BIG-geregistreerde en niet-BIG-geregistreerde functies is belangrijk. Functies zoals helpende en verzorgende IG vereisen geen BIG-registratie. Verpleegkundigen moeten wel in het BIG-register staan voordat ze zelfstandig voorbehouden handelingen mogen uitvoeren. Zonder de juiste papieren mag je simpelweg niet starten in bepaalde functies.
Het BIG-register (Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg) is een wettelijk register voor zorgprofessionals die voorbehouden handelingen uitvoeren. Als verpleegkundige, physician assistant of verloskundige is BIG-registratie verplicht. Voor helpenden, verzorgenden en zorgassistenten is dit niet nodig omdat zij deze handelingen niet zelfstandig mogen uitvoeren.
Om je als zij-instromer te registreren in het BIG-register moet je eerst een erkend diploma behalen. Dit kan via reguliere opleidingen bij instellingen of via een BBL-traject waarbij je werkt en leert. Na het behalen van je diploma vraag je registratie aan bij het CIBG (Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg).
De stappen voor BIG-registratie zijn helder: behaal een erkend diploma, verzamel de benodigde documenten zoals je diplomabewijs en identiteitsbewijs, dien je aanvraag digitaal in via het CIBG-portaal, en betaal de registratiekosten. De behandeling duurt meestal enkele weken. Je ontvangt daarna je BIG-nummer waarmee je officieel mag werken.
Werk je zonder BIG-registratie in functies waar dit wel vereist is? Dan handel je illegaal en riskeer je strafrechtelijke vervolging. Ook je werkgever is aansprakelijk. Voorbehouden handelingen zonder registratie uitvoeren kan leiden tot boetes en zorgt voor risico’s voor patiënten. Neem dit daarom serieus en controleer altijd of je functie BIG-registratie vereist.
Naast diploma’s en certificaten stellen werkgevers in de zorg standaard aanvullende eisen. Een VOG (Verklaring Omtrent Gedrag) is altijd verplicht. Deze verklaring toont aan dat je geen strafblad hebt dat relevant is voor je werk in de zorg. Je vraagt een VOG aan via de website van Justis, en de kosten worden meestal vergoed door je werkgever.
Vaccinaties en medische keuringen zijn vaak vereist, afhankelijk van je functie. Werk je met kwetsbare patiënten? Dan moet je aantonen dat je gevaccineerd bent tegen hepatitis B en dat je vrij bent van besmettelijke ziekten. Sommige werkgevers organiseren dit voor je, anderen verwachten dat je dit zelf regelt voordat je start.
Referenties en werkervaring spelen een rol bij je sollicitatie. Heb je geen zorgervaring? Dan kijken werkgevers naar je motivatie, soft skills en bereidheid om te leren. Goede referenties van eerdere werkgevers helpen om je betrouwbaarheid en werkhouding aan te tonen. Zorg dat je deze op orde hebt voordat je solliciteert.
Veel organisaties bieden interne opleidingstrajecten aan voor zij-instromers. Je start met een inwerkperiode waarbij je begeleiding krijgt van ervaren collega’s. Daarnaast volg je vaak verplichte trainingen zoals BHV, agressiehantering of specifieke protocollen van de organisatie. Dit zorgt ervoor dat je veilig en professioneel kunt werken vanaf dag één.
Tijdens het sollicitatieproces kun je verwachten dat werkgevers vragen naar je motivatie, beschikbaarheid en flexibiliteit. Zorgorganisaties werken vaak met onregelmatige diensten, dus bereidheid om avonden en weekenden te werken is belangrijk. Wees eerlijk over je mogelijkheden en toon je leergierigheid.
Wij begeleiden jonge professionals bij hun zij-instroom in de zorgsector met concrete ondersteuning op meerdere vlakken. Via ons flexwerkplatform Aelio krijg je toegang tot diverse opdrachten die aansluiten bij jouw opleidingsniveau en ervaring. Of je nu start op niveau 1 als zorgassistent of al meer ervaring hebt, wij matchen je met passende diensten.
Onze ondersteuning bij certificaten is praktisch en gericht. We helpen je begrijpen welke diploma’s en certificaten je nodig hebt voor de functies waar je interesse in hebt. Daarnaast kun je je blijven ontwikkelen met de opleidingen van SVOZ, waar je BBL-trajecten kunt volgen en erkende diploma’s kunt behalen terwijl je werkt en verdient.
De coaching en training die we bieden richt zich op je persoonlijke en professionele groei. Je krijgt begeleiding bij het opstarten van je carrière in de zorg, ontwikkelt relevante vaardigheden en bouwt werkervaring op die waardevol is voor je toekomstige loopbaan. Ons ontwikkelingstraject is erop gericht om je snel zelfstandig en succesvol te maken in je vakgebied.
Voor zij-instromers zijn er opdrachten beschikbaar in verschillende zorgsectoren, van thuiszorg tot verpleeghuizen en gehandicaptenzorg. Je kunt flexibel werken, ervaring opdoen bij verschillende opdrachtgevers en ontdekken welke richting binnen de zorg het beste bij je past. Dit geeft je de vrijheid om je carrière vorm te geven op jouw manier.
Werken in de zorg betekent voldoening, zingeving en een waardevolle bijdrage leveren aan een maatschappij waarin iedereen zich gezien, gehoord en geholpen voelt. Wil je meer weten over hoe wij je kunnen helpen bij je start als zij-instromer? Neem contact met ons op en ontdek welke mogelijkheden er voor jou zijn.